Met winterbanden scheren we langs de afgrond – column

Er is iets vreemds aan de manier waarop we tegenwoordig met risico’s omgaan. De kans dat er iemand bij je voordeur inbreekt, is relatief laag. Toch installeren we massaal de elektronische deurbel om ongure types buiten de deur te houden. Hoe klein het risico ook is, we doen er alles aan om het te reduceren. Maar waar de kans op ongelukken groot is, nemen we alle risico’s van de wereld. Dezelfde mensen die een elektronische deurbel aanschaffen, schromen er niet voor al hun spaargeld in crypto’s te steken. We staren ons blind op de kleine risico’s, maar hebben geen oog voor de grote. Hoe kan dat?

De elektronische deurbel past in het beeld van de risico­samenleving, een samenleving die voortdurend bedacht is op risico’s en er alles aan doet om deze te minimaliseren. Met de moderne overtuiging dat het ­leven maakbaar is, is het afwegen van risico’s relevanter geworden: we nemen geen genoegen met het noodlot, denken dat we het leven zelf onder controle hebben en daar hoort een gedegen risicoafweging bij. Technologie reikt daarbij de helpende hand. Door de vele sensoren en data kunnen we steeds beter voorspellingen doen en dus beter risico’s inschatten.

Door dit idee van maakbaarheid en onze verbeterde risico inschatting zijn we steeds meer aspecten van ons leven door de ­risicobril gaan bekijken. Onschuldige fenomenen, die tot voor kort als plezierig of comfortabel werden bestempeld, zijn we als risico gaan zien. Zoals ‘spelende kinderen op straat’ of ‘zittend kantoorwerk’. Het paradoxale is dat al die kennis over mogelijke risico’s en de technische mogelijkheden om ze weg te nemen niet automatisch bijdragen aan een geruster gevoel. Het is eerder andersom. Omdat we zien waar het mis kan gaan, dénken we ook dat het mis kan gaan. De mogelijkheden om ­zekerheden in te bouwen voeden het gevoel van onzekerheid.

‘We staren ons blind op kleine risico’s en hebben geen oog voor de grote. Hoe kan dat?’

Maar waar het onwaarschijnlijke met steeds meer voorzichtigheid wordt benaderd (de inbreker aan de deur), storten we ons tegelijkertijd met blind enthousiasme in avonturen waarvan de gevolgen veel minder onwaarschijnlijk zijn (zoals het speculeren in exotische asset classes). Waarom daar wel die ­risico’s lopen?

Dat heeft met twee dingen te maken. Het eerste is dat we ons gemakkelijk laten meevoeren in het enthousiasme over de mogelijke uitkomst. Het is de rush van de zoveelste cryptosprint die maakt dat je er nog een schepje bij doet. Volgens de Franse filosoof Tristan Garcia is de moderne mens verslaafd aan het idee van een intens leven. We willen allemaal een leven leiden als Baudelaire: nooit saai en permanent op zoek naar nog meer intense ervaringen. We stellen een gelijkmatig leven gelijk aan een middelmatig leven en dat wil niemand. En bij dat intense leven hoort het nemen van grote risico’s.

De tweede reden is dat door het wegvallen van een beschermende overheid mensen hun toevlucht moeten zoeken tot de markt voor het verkrijgen van bestaanszekerheid. En wanneer iedereen zich met grote intensiteit op de markt begeeft, nemen de risico’s automatisch toe.

De moderne mens is een schizofreen persoon: met winterbanden scheert hij langs de afgrond.

Klik hier voor het originele artikel.

Igor Wortel

My resume and working experience is very broad, mail me to get more information: igor@phalanxes.eu or surf www.phalanxes.com

Specialties: Project management, people management, oil industry, mining engineering, outsourcing, credit, process (automation) management, training, private equity, legislation, volunteer, chairman, board member, people manager, professional, factoring, training, lecturing, BigData, (financial) analytics, AI, robotics, internet of everything, BlockChain, Business Model Innovation, IoT

Geef een reactie